Бацькава воля


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72

Не больш як праз пяць хвшн у хату увайшлх: Зоciн бацька, здаровы, чорны i смуглы, але яшчэ малажавы мужчына. 3 расчэсаньпуп на прадзел валасам1, ён быу адзеты у чыстую крамную картовую жакетку, у гэтюя ж самыя nopTKi, выпушчаныя праз халявы элегантных, лашраваных ботау, з густымi, як у гармошку, складкам!, работы самага лепшага майстра  — Самуся Пыця. Рэзвы, з патайнаю хгграсцю ды пранырлiвасцю, М!кола Прыдатны бы? вядомы на усю воласць.

Услед за iм перамтупiу парог Вастль Бераг, малады i моцны, але нехлюяваты, сутулы Ткасы; хлапец, сын Янкi Берага, аднаго з сищоусшх багацеяу, памёршага некалькi гадоy назад ад тыфу i пакшуушага свайму адзаму сыну багатую спадчыну. У канцы за iMi увайшла Марта, мащ 3oci, трывалая, карчукаватая, але рухавая i вёрткая кабета, гадоу так пад трыццаць пяць — сорак, з полным чырвоным тварам i з непамерна пукатымi грудзьм! ды шырошм крыжам; шбы заведзеная машына, яна бесперастанку лепятала, ушчаушы яшчэ з надворку. CeaiM лепетам Марта ажывша хату.

—    Няхай бы ты хаця троху пададзелася. Эх, эх, неахайшца ты, як я бачу! — вырачылася яна на Зосю, убачыушы яе у тым адзент, у як!м тая пасвЬга каня.— Вось жа не бачыш xi6a, што у цябе пад бокам хлапец, як золата: чысценьк!, акуратненыи, ажно м!ла падзiвiцца на яго,— паказваючы пальцам на Васшя, дабавЬ ла Марта i пры гэтым жартоуна падм1гнула яму праназаватым! вачыма, ажно той не Уцярпеу i ухмыльнулся.

Гледзячы на яго, стала весела i школу, скора Увайшоушы у хату, барджэй хващуся за люльку i перасыпку тутуню з пачка у капшук.

—    О, братан Вааль! — весела загамату М!кола, не вымаючы люльм з зубоу,— каб табе ды бог памог дастаць такую бабу, як мая Марта... Салдат — не баба...

—    Вось годз! хаця балхвiць лiха ведае што,— незадаволена адсекла гаспадару Марта,— яшчэ хаця толью каб наша Тэкля пайшла па 3oci, то я б не жадала б... А то...

—    Та, ша, ша, ша! я ж тякай ганьбы на Зоську не уЧжладаю,— cTpyciy Мисола, перацяушы жонку на слове.

—    Вось, будзе вам сварыцца, а то за мяне ды гатовы яшчэ за чубкi уштлщца. Клопат вам вялжi аба мне; якая ужо ёсць — такой i добра будзе,— уткнула бацькоу Зося, стоячы пры стале.

Васiль маучау: яму неяк тякавата было слухаць чужую спрэчку, i ён, шбы не звяртаючы на яе паважна i самавгга праходз!? па хаце то уперад, то узад, выводзячы сабе пад нос нейкую зацяжную няродную мелодыю. Час ад часу ён падымау к стол! галаву, aзipaу? сцены, карцшы, якiм быу убраны увесь покуць i дзве сцяны, ад траму адна i да першай бэлькi — другая, дваровая. 3 стол! ён апускау вочы ктзу i naeipay на стол, а адтуль — на твар 3oci,— малады, свежы i жыццерады. Яму, Васино, вельмi хацелася сёння перакшуцца з Зосяю хоць некальк!м! словам!, выказаць iмi тыя душа, ятя ён бярог для гэтага ужо многа часу i yee не меу выпадку, а то i не асмельвалiся ix выказаць. Любячы Мшалашгку (так празывал! Зосю) моцна i горача, як можа толыа люб!ць чалавек з яго розумам, з яго палажэннем, Вааль мучыуся увесь час адным: яму усё думалася, што Зося яго 3yciм не кахае, а кал1 зрэдку i сустракаецца, а стрэушыся перакiнецца некалькiмi словамi пд пройдзе крыху, то гэта усё так сабе, па далшатнасщ. толькi сэрца ж яе ляжыць зуам к другому: к таму, як вщаць, «гарадскому жулжу i арыштанту» Рыгору Нязвычнаму. Ён ужо ад мнorix чуу, што Зося абменьваецца лiстамi, што заусёды забегвае да Стэпы, яго мацеры, каб праведаць аб iм; ды нават заусёды апроч гэтага, i з iм, Васiлём, у гутарцы яна шзвання не саромеецца успамшаць яго самага большага ворага. I гэта усё так прыкрыла Васiлю, так мучыла яго, што ён не ведау, яим! б лекам! збавщца ад гэтай хваробы...

«Ах, ах,— пачасту раздумвау ён,— хай бы яго там якая немач прыдушыла, каб ён не мог ужо вярнуцца сюды i чмущць болей Зосю... Або... не... каб як, здаецца, яе бацькоу падбухторыць, то яны б яе скора аднадзiлi б ад яго... Толыа, апроч усяго, дзiвуе мяне адно: i што гэта за дурасць найшла на дзяучыну? Xi6a ж яна тчагутм не разумев i не бачыць той вел!зарнай рознщы, якая ляжыць пам!ж мною i тым галяком, збегляцом тым?.. Але — тчога: бацью яе хiтрыя i, як бачу, бацька крута схiлены к таму, каб яна шачай думала».


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72