На перегiбе


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130

— Мой дарагі сынок,— перабівала Стэпа,— не забудзь жа мае просьбы — даведайся аб Рыгору. Ты ж яго лепшы таварыш. Што табе каштуе гэта?
— Пэўна не забудзь,— даводзілі за Петруся Сроль ды Сёмка.
— Хаця б сам даехаў здароў! — казала Петрусёва маці, пазіраючы ў акно.— Якая пагода нецікавая і цямнота, сырасць...
I праўда, цёмная ноч не вабіла з хаты, тым болей што хатняе цяпло было крэпка нагрэта пачуццём расстання. У гэткія моманты выразней, як калі, паўстае вялікая любасць да ўсяго таго, што перад гэтым за якую хвіліну не прыкмячаецца нават; ды разам з гэтым вынікае несвядомая трывога — ці ўдасца яшчэ калі бачыць тое, што пакідаеш. Пятрусь прыпамінаў развітанне з Рыгорам, калі сам быў захоплены парывам — ехаць. Чаму яно так? Можа, таму, што гэты парыў перабіваўся адзнаннем таго, што ўсёткі ён астанецца дома, хоць і меў ахвоту падзяліць кампанію з Рыгорам. Цяпер жа, калі сам спаткаўся з фактам свайго ад'езду,— было іншае адчуванне. Але не быў бы ён самастойным чалавекам, каб паддайся хвілёваму пачуццю.
А дзевятай гадзіне, толькі вывеў брацішак на двор запрэжанага каня, як Пятрусь з усімі, хто прыйшоў праводзіць, пакінуў хату. На вуліцы развітаўся з Хведарам Загонам, Палікарам Ганкам, яшчэ з двума — трыма чалавекамі, а з іншымі пайшоў за падводаю.
Сярод гэтых іншых была і Стэпа. Яе захапіла нейкая нез'яснёная надзея, зыркая, як усходні промень, і цёплая, як сонца ў ліпнёвы поўдзень,— надзея ў тое, што Рыгор стрэнецца з ёю. Ёй хацелася верыць, пасля таго, калі Пятрусь дапомніў пра Рыгу, што ён напэўна вось зараз і накіроўваецца туды. Прыпомніла, як пры спатканні з Рыгорам у яе хаце Пятрусь пільна распытваў пра Рыгу, пра жыццё ў ёй. А мо яшчэ тады згаварыўся з Рыгорам над'ехаць да яго. Пецярбург — просты адвод вачэй. Зрабілася суматоха, ці ж паказаць начальству ўсе свае задумы? Гэта западозранасць Стэпы вырастала на кожным кроку ўсё болей ды болей, падбівала яе пад сакрэтам запытаць Петруся. Хлопцы ды дзяўчаты перашкаджалі гэтаму. Тады Стэпа, ідучы з Петрусёвай мацерай, рашыла ёй адкрыць свае думкі — добра, што адчувала да яе раптам паўстаўшую прыязнь. Шэптам, нахіліўшыся да вуха, праказала:
— Прузынка, а ці не думаеш, што сын едзе не ў Пецярбург, а куды інш? Не выгаворваўся ён часамі? Мне ўсё здаецца, што Пятрусь абраў сабе іншую дарогу...
Прузынка здзівілася.
— А чаму ты думаеш, Стэпа? Ні словам не абмовіўся... Ці не казаў каму?
Загневалася на сына.
— Ох, які хлопец, які хлопец! Усё робіць так, каб ніхто з хатніх не ведаў. Гэта ж падумаць, людзям вядома, а бацькам нічога.
Стэпа пераняла Прузыну.
— Не, ша, Прузынка. Я не чула ні ад кога і ні ад Петруся. Чамусьці мне самой надышло ў голаў.
— Можа стацца! Ласне разбярэш іх?
А сама прыняла Стэпіну думку за сур'ёзнае і пазвала Петруся, — Пятруська, пачакай адно, я хачу ў цябе запытаць...
Пятрусь спыніўся і пачакаў мацеру з Стэпаю.
— Скажы, сынок, ці ты сапраўды ў Пецярбург едзеш?
— А то куды? — здзівіўся Пятрусь.
— Мне казалі, нібы ты да Рыгора сабраўся.
— Вам? хто казаў?
— Гавораць людзі.
— Кіньце, мама. Ласне я вам маніў бы? Ліха ведае што плятуць.
Пятрусь сплюнуў, махнуў рукою і пакінуў жанок.
— Вось, глядзі, нічога падобнага!
— Але... Бач, мне здавалася толькі...


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130