На перегiбе


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130

— Дзень добры, Волечка! — пралепятала яна тоненькім пявучым галаском,
— Кінь патвораць, Тэкля,— пагразіла дзяўчынцы Марта, пераступаючы парог і здаволена смеючыся.
— Добры дзень табе, суседка! — з лёгкім жартам прывіталася яна з Волькаю.
Волька адказала засаб абедзвюм. Марта нядбайна кінула ўзрокам на Вольку і нехаця засмяялася.
— Ты ўжо, я бачу, нарабілася, а наша Зося кагадзе з пасцелі. Бацька зранку паехаў у лес па ламачча, а я сабе думаю, няхай Зося гадзінку лішнюю паспіць.
— А цяпер вам крыўда,— папракнула Зося і адвярнулася к акну.
Марта, як бы хто яе штырхануў, падскочыла на месцы, замахала рукамі, зачырванелася ўся, як бурак, ды вокрыкам сказала:
— Бяда, Волечка, нам з ёю. Слова нельга сказаць: так і ўскіпіць, як смала на агні; ці робіш ёй лепш, ці стараешся для яе — хоць бы што; усё ёй нечага мала, усё ёй не дастае чагосьці... Чакай, галубка,— памахала Марта пальцам у бок Зосі,— пабачым, як будзе табе ў Берагаў; як Беражыха будзе табе дагаджаць. Ці дасць табе Васіль гэткую волю, якую ты маеш у бацькоў...
Марцін крык напалохаў Тэклю; дзяўчынка адышлася ад Волькі, села на лаўцы каля акна і штосьці ціхутка замарматала сабе пад нос...
— Так, вас ужо загадзя цешыць, што Берагі мяне сціснуць у кулак. Цешцеся!.. Мабыць, дзеля гэтай пацехі знарок і ўпіхаеце мяне ў тое пекла... Няма чаго казаць, добрыя бацькі... Слухай вось, сястрыца,— абярнулася Зося да Волькі,— пэўна і твае бацькі тое робяць?
Болька маўчала: ёй было ніякавата слухаць хатнюю сварку; яна ўстала з месца і выйшла на хату.
— Трэба іспД дамоў, а то там без мяне нічога не будзе,— і азірнулася на дзверы.
Тэкля саскочыла з лаўкі і пераняла Вольку, хапіўшы яе за руку.
— Пагуляй, Волечка.
— Ды пагуляй!.. Вельмі, падумаеш, ты патрэбна ў хаце. Так-то мацеркі без вас і не абыходзяцца ніколі,— суха вымавіла Марта.
Дык, ведаеце, цётачка, не то, каб не абышліся, але нешта мама сёння нездарова; з самага ранку ляжыць.
— Ласне? Што ж гэткае з ёю? — спагадліва запытала Марта.
— А хто ж яго ведае; на колікі ў баку скардзіцца,— адказала Волька і выйшла з хаты.
Зося правяла Вольку ў сенцы, вярнулася ў хату і маўкліва ўгледзелася ў покуцьнае акно. Тэкля падбегла да стала, ухапіла кавалачак хлеба з-пад абруса і выбегла з хаты. Марта, нахмураная і злая, прымасцілася ў запечку крышыць зелле.
Хвілін дваццаць у хаце было ціха. Пасля Марта перарвала маўчанку, спакойліва запытаўшы Зосю:
— А ты ж хаця ела што-колечы? Зося не адказала.
— Чуеш, Зося, я да цябе: ты ела што? — выказала Марта.
— Не, нічога,— чорства адказала Зося, не адварочваючыся ад акна.
— То бяры, во,'еш; я дам, чуеш, Зося? Хадзі к сталу.
Зося перш думала яшчэ паўпірацца, каб гэтым, як найгорш, дадзець мацеры, але тут жа перадумала і нехаця, падкрэсліваючы незаўважлівасць да яды, падышла к сталу і моўчкі прысела. Марта адвярнулася ад зелля і падала Зосі снеданне.
— З'ясі гэта, то яшчэ дам,— сказала пры гэтым. I, крыху памаўчаўшы, дадала:
— А перад вечарам, дачушка, пайдзі ў палеткі ды назбірай якое травы каню; бацька прасіў.
— Добра,— скрозь зубы адказала Зося, як бы не чуючы, аб чым яе маці просіць.
Але праз хвіліну яна раздумалася. «А і добра як-раз; пайду ў траву не ў палеткі, а ў пасеку, да Ліцкага шляху: мо і прыпільную, як будзе ён ехаць. Хоць здалёк, ды яшчэ раз гляну».
Гэтая думка хутка цалкам завалодала Зосяю і захапіла ўсю яе ўвагу.
Ад снедання да моманту, калі Зося сабралася ісці ў траву, прайшло некалькі гадзін. На выхадзе з дому яна забегла ў гарод і запытала ў мацеры:
— А дзе мне ўзяць мяшок?


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130