На перегiбе


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130

Сёмка пазнаў па голасу Сроля Доугага, наезнага ў Сілцы гарбара, сябра сілцоўскай арганізацыі.
— А як жа, мушу гаспадарства даглядаць. Гэткія
нашы ўмовы.
Злезшы з драбін і паглядзеўшы ў акно, заўважыў у хаце і Віктара Стаўбуна, які аб чымсьці вёў гутарку з Сёмкавым бацькам.
— Наша справа — не ваша: у нас няма абмежаванага  рабочага  дня:   узышло сонца — выязджай, зайшло — канчай. А ў вас: перабыў свае дзесяць гадзін — і бывай здароў.
Загаварыўшыся, ё'н паціху пачаў распрагаць каня і ўладавацца з ім.
— Ды кінь ужо, я сам распрагу,— выйшаўшы ў двор, пераняў бацька,— хлопцы, вунь, чакаюць гадзін са тры. Ідзі да іх у хату... Пэўна, настаў, каб заараць усю палосу — так бавіцца...
— А такі чуць-чуць і не ўхадзіў ад сценкі да граніцы,— пахваліўся Сёмка.
— Я так і ведаў... Чуеш, маці? — крыкнуў Хведар праз акно.— Сёмка ўхадзіў каля чацвярых ганоў! Ха-ха-ха! Вось маладзец!
— Ды навошта табе было гэта?! — выказалася маці.
Сёмка пакінуў бацьку пры кані, а сам увайшоў у хату і павітаўся з таварышамі.
— Бачыце, як страшыдла якое! — паказаў ён на сваё адзенне.— Калі тое будзе, што магчыму я з поля прыехаць падобным на чалавека?
— Можа, і будзе,— выказаў Сроль,— тады, як і мы лепей выглядацьмем.
— Ды не, дзеткі, вам гэтага ўжо не прычакаць,— разуверыла іх Сёмкава маці,— хаця б так, як ёсць, было б заўсё'ды...
Сёмка прысеў на ўслоне, скінуў шапку і паледаміў таварышоў:
— Думаеце, чаму я так запазніўся? Ехаў да гасподы і напаткаў Мікалаішку Зосю; узяў падвезці, і як разгутарыліся, дык і заняўважылі, ці ідзе конь, ці стаіць. Так шагам і краталі болей гадзіны.
— Мы так і ведалі, што тут не без прычыны,— пакпіў Сроль.
— То-та ж: дзяўчына тым болей.
— Да ты за дзяўчатамі, бадай, шчырэй гонішся, як за зямлёю,— дадаў Віктар.
Маці за нечым выйшла ў сенцы.
— Ды тут, ведаеце, надзвычайны выпадак; трэба было з Зосяю перагаварыць сёе-тое. Рыгор перадаў паклон, а побач хацелася вызнаць яе настрой у звязку з сватамі, усё разам мела пэўную цікавасць...
— Дык Рыгор, знача, ужо кінуў нас,— з несхаванаю спагадаю вымавіў Віктар,— так, а шкода, ведаеце, яго. 3 ім іначай чулася. Каб жыў тут — можна было б шырока працу развярнуць — яго і вопыт багаты, і здольнасці немалыя... Бяда наша ў тым, што нічога добрага не застаецца ў нас; вынікне, пакажацца таленавіты хлопец — і зараз жа едзе ў горад. А тут — як была пустач, так і астаецца... Вось і паварушы людзей...
— Пяма з намі, то ў горадзе сваё нагоніць,— суцешыў Сроль.
— У горадзе! — не згадзіўся Віктар.— Горад болып нашага мае... ды гораду не столькі людзей і трэба... Самы грунт у нас ды вось у гэтых вёсках. А Рыгор якраз і падходзіць да мясцовых умоў: селянін, і гэткі верны сацыялізму... Не здарма ж яго так ненавідзелі нашы багацеі. Чулі, чым пахла ад яго. Колькі старанняў палажылі, каб збавіцца як...
— Праўда, праўда,— падмацаваў Сёмка,— каб Рыгор пабыў яшчэ колькі часу, дык не здабраваць бы яму...
— Ну, з часам аддзякуем.
Сёмка засмяяўся і лачасаў патыліцу.
— Братка, Сроль! Хто яго ведае, ці хутка дачакаем мы таго часу... Бачыш, прыкмет мала. Дзевяцьсот пяты год адышоў далёка, а новага не відаць. Тым часам абцугі ўсё цясней сціскаюцца.
— Пэўна, яшчэ шмат трэба змагацца. Можа, і не прычакаць нам, ну а дзеля другіх не трэба?..
Сроль змоўк і паглядзеў на дзверы. Сёмкавы бацькі ўвіхаліся на дварэ, абгаворваючы хатнія пытанні. Брат Сёмкі, Ігнатка, што дагэтуль пільна прыслухоўваўся да іх гутаркі, знябыўся і прыкархнуў.


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130