На перегiбе


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130

Забастоўка якая наспявала ў горадзе, суліла падкрэсліць яе завостранасцы Рыгор ізноў абярнуўся думкамі к ёй. Заздрочыла хаценне, хутчэй бы яна вынікла ды яіс найлепш прайшла. Ён перакінуў узрок на дымлівыя коміны фабрык і заводаў. У цёмных полагах сажы, у затуманеным небе як быццам бы ўжо калыхаліся чуць абачныя яе нарысы.
Ловячы іх, Рыгор ускорыў хаду і непрыметна для сябе прыйшоў к заводу. Бузкаю стрункаю, як каралі, укочваліся рабочыя ў цесную шчыліну варотцаў. Рыгор злажыў сабою новае звяно і пераступіў парог разам з другімі.
— А! Дзень добры. Нязвычны! — леваю рукою крануўшы казырка шапкі, прывітаў Рыгора стары Караль.— Я твой нумар ужо загадзя падвесіў на дошку. Во, глядзі і ўпэўніся! — ён ткнуў заскарузлым пальцам у драцяную пляцёнку супроць меднага кружка з лібчаю 1803.
— А Міхась Камар не праходзіў яшчэ? Не падмячалі? — запытаў Рыгор.
Некалькі рабочых абмінулі іх, вешаючы свае нумаркі і вітаючыся з Каралем.
— Не, не прыкмячаў; здаецца, яшчэ не праходзіў,— я бачыў бы,— адказаў Караль.
Рыгор пакіраваў к механічнаму корпусу.
Завод яшчэ стаяў, калі Рыгор увайшоў у майстэрні: не рухалі нядаўна спыненыя начною зменаю варштаты, не шыпелі разцы і зубілы, не ляскала электрычная тачылка, не кратаў цяжкі кран. Толькі ўпарожнюю вярцеўся трансфарматар са спушчаным пасам. У першым паверсе падагравалі печы, выпускаючы пару. Рабочыя, што ўвачавідкі напаўнялі цэхі, няспешна пераадзяваліся ў рабочую вопратку.
То сям, то там каля станкоў раздаваўся бразг сталі,— то пачыналі даставаць струмант. Некалькі майстроў і падлічнікаў хронаметражаў прабеглі ўсцяж майстэрні, паглядзелі на варштаты і спусціліся ўніз. Рыгор акінуў узорам цёмна-шэрыя галы будынка, уздыхнуў і падышоў да станка, дзе працаваў перад водпускам. Усё стаяла на сваім меецы, як і пакінуў; толькі ззаду, пад комлем, хтось уткнуў новую скрынку з напільнікамі, малаткамі, разцамі, шаблонамі, рэхвамі і шрубамі. Ён карпануў рукою, як бы шукаючы чаго, і адышоў к шафе паглядзець свайго рабочага гарнітура. Кашулька ляжала на сваім месцы, зложанай, як трэба, прыпыленай. Рыгор узяў яе, абгледзеў і намерыўся надзяваць, шукаючы вачмі портак.
Гэтым часам завод рушыў: усё вакол зашыпела, закруцілася, заляскала, забранчэла. Непрыметна рабочыя разышліся па месцах і прыняліся хто наразаць, хто тачыць, хто шліфаваць, хто стругаць, хто вастрыць на наждаку разцы ды зубцы. Знізу хлынула пара, перамешаная з дымам, смуродным ды ўдушлівым. Зазвінелі ўдары малатоў па жалезу.
Рыгор вярнуўся к станку і перш хацеў прысесці ды пачакаць майстра, а пасля перарашыў і пайшоў усцяж майстэрні. Прывітаўся са знаёмымі таварышамі, пераказаўся з імі двума — трыма звычайнымі словамі.
У канцы праходу, другім ад сцяны, працаваў на стругальным станку Міхась Кам ір. Рыгор падышоў да яго, прывітаўся і запытаў:
— Ці не бачылі майстра часамі? Міхась аглядзеўся вакола.
— Толькі што быў тут. Мо ўніз дзе пабег, у кантору... Навошта ён табе?
— А я не ведаю, завошта прымацца.
— Зараз прыйдзе наверх... Памаўчаў і паглядзеў на суседзяў.
— Ну, заўтра сходка, не забудзь...
— Заўтра, ласне?
— А чаго адкладаць...   Трэба  карыстацца   момантам.
— Адзе?
— У Артура Цвібеля, на Задзвінні... Яшчэ стрэнемся заўтра, а між іншым папераджаю...
— Так, добра... Ну, я пайду к станку.
Рыгор адвярнуўся і ўгледзеў майстра, які ішоў насустрач, правяраючы рабочых.
— А, Іван Пятровіч, а я вас чакаю... Што мне пачынаць?
Іван Пятровіч, здаравенны русак, з чорнымі паднятымі на рожкі вусамі, з каўнерыкам пад незамурзанай кашулькаю, выбрыты ды прычэсаны, дабрадушна прывітаўся з Рыгорам і адказаў:
— Нічога, дамо работу. Пастараемся знайсці цяжэйшую пасля гульні; нябось, набраліся сілы ўдому.
Па пшрокім твары майстра прабегла цёплая ўхмылка, а вочы бліснулі патайным агеньчыкам хітрасці.
— Ну, як правялося ўрэмя? — запытаў ён.
— Нядрэнна.
— Ды я думаю, у бацькоў ды каб было дрэнна. Рыгор змоўчаў, хапіўшыся думкамі за сходку. Толькі прайшоўшы некалькі крокаў, адказаў:
— У іншых лепей без бацькоў, чым з бацькамі.
— Чаму?


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130