Крыжавыя дарогi, 1 частка


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119

— На гу-у-лянк-ку-у!
Пятрусь гатоў.
Вось бразгае жалеза за дзвярыма камеры. Чуецца ажыўленне на глухім, мёртвым калідоры... Яшчэ хвіліна — і ён у роўным, механічным шэрагу вязняў. Паперадзе Ігнат Струміла — кіўком галавы абменьваецца прывітаннем. Украдчывая ўхмылка на збляднелых тварах. Рассыпаецца шэпт па жалезных усходах. Тры павароты — і насустрач водблескі празрыстага сонца. Яны скрадаюць беднасць і агіднасць белых гарнітураў арыштантаў...
Двор і шоргат шкарбакоў па ўкованай каменьмі зямлі. Ланцугамі ўюцца круглыя цоні галоў — мэрам бы круціцца знарочыстае кола, на мнагалікіх спіцах якога насаджаны чорныя галкі. Мёртвым шулам тырчыць фігура салдата з аружжам у руках. Непарушны, як укопаны, ён ловіць уталопленым узрокам выразы твараў. Сочыць за кожным крокам мігаючых постацей. А ззаду? Ззаду жалезная брама. У драп'ястых будках — настарожаная варта. I толькі? Не. Вуньдзека, з-за шуляванняў вокан наглядаюць запасныя нагледачы. Не, тут не рызыкнеш нічым, апроч свайго жыцця...
Свісток. Глухі і калючы: назад! У камеры!..
Ужо галоўка шэрагу накіравалася ў чорную дзірку дзвярэй. Як у яму, гіне адзін за другім у змроку калідораў...
Пятрусь — на парозе. Ён закідае нагу, каб ступіць у дзверы, і чуе - за брамато гукі! Прыйгллі на спатканне? Няўжо і да яго таксама?
Хто б з яго прыяцеляў надаўміў яго ашчаслівіць? Рыгор? Другога — няма. А вось яго голас... — Пятрусь, не затрымоўвай...
Шаргатня крокаў аддзяліла яго ад зыкаў за брамаю. Змрок калідораў ахутаў прапахлым паветрам...
Забранчэлі замкі ў дзвярах — доўгі ланцуг з людзей парваўся на часткі. Некалькі хвілін, і Пятрусь у абоймах суровай камеры. Цішыня. Ну, сэрца ж нешта адчувае. Пятрусь настарожваецца, мяртвее... Раптам зычны стук замка разразае спакой.
— Бок, да вас прыйшлі.
— Да мяне?
Пятрусь хапіўся за вушы і вытарашчыў вочы.
Следам, незаўважана для самога сябе, ён пайшоў за нагледачом. Калідоры, сходы — дарога да выйсця. I вось яшчэ не закругліўся паварот, як шустрыя ўзрокі абнялі стройную постаць Рыгора. Яны сышліся ля перагародкі.
— Бра-ат...— хацеў выгукнуць Пятрусь, ды ўстрымаўся.
Пачуццё ўцехі ён выліў у гарачым зацяжным пацалунку Рыгора.
— А я думаў, ведаеш, што і ты...
— Пакуль, вось...
— Ты атрымаў мой ліст?
— Мне Рыма яго прачытала.
— Рыма?
— Ну, а з табою як?
— У моцных руках...
Рабы, абвіслы твар нагледача пакрыўся ўхмылкаю.
— Паверыш, Рыгор, мэрам бьт адчуваў, нгто ты прыйдзеш сёння. Толькі што вярнуўся з гулянкі і не паспеў аглянуцца, як чую вызаў... «Прыйшлі»... А якаво ў цябе з працаю? Усё на старой кватэры? А Ганна?.. Ну, ты паправіўся, я бачу...
— Меў ліст ад Сёмкі...
— Ёсць навіны?
— Дзе іх зараз няма! Пажар быў у мястэчку.
— Пажар? I многа згарэла?


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119